هاتف نوین- همزمان با افزایش تهدیدهای نظامی آمریکا علیه ایران، فرماندهان ارتش و سپاه از آمادگی نیروهای مسلح برای مقابله با هرگونه اقدام احتمالی خبر داده‌اند. در همین حال، تشدید تنش‌ها در خلیج فارس و نگرانی از اختلال در عرضه‌ی انرژی، بازار جهانی نفت را تحت تأثیر قرار داده است.
تجاوز اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران سبب شد که دامنه‌ی تنش میان ایران و آمریکا از حوزه‌ی نظامی فراتر رفته و امنیت دریانوردی، صادرات نفت و اقتصاد جهانی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در کنار تحرکات نظامی و افزایش نگرانی‌ها درباره‌ی احتمال ازسرگیری حملات، تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها همچنان ادامه دارد.
تأکید ارتش بر آمادگی برای جنگ ناهم‌تراز
امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، در بازدید از مرکز تولید پهپادهای رزمی هجومی ارتش، بر ضرورت آمادگی مستمر نیروهای مسلح برای مقابله با تهدیدهای احتمالی تأکید کرد. او با اشاره به اهمیت جنگ ناهم‌تراز، آمادگی برای مواجهه با شیوه‌ها و توانمندی‌های متفاوت دشمن را ضروری دانست.
توسعه پهپادها، شهپادها و ریزپرنده‌ها از جمله بخش‌های این رویکرد دفاعی است. امیرحاتمی همچنین با اشاره به مأموریت نیروی دریایی ارتش در شرق تنگه هرمز، بر تداوم حضور نیروهای ایرانی در دریا و ساحل تأکید کرد و محاصره ی دریایی را بخشی از جنگ دانست.
هشدار سپاه درباره‌ی گسترش دامنه ی درگیری
نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه، ۲۹ و ۳۰ مهرماه، از برخورد با چند شناور در خلیج فارس و محدوده‌ی تنگه هرمز خبر داده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، چهار شناور در شمال خلیج فارس هدف قرار گرفته‌اند و سه شناور دیگر نیز در غرب تنگه‌ی هرمز با مین‌های دریایی برخورد کرده‌اند.
سپاه در ادامه هشدار داده است که تداوم تحریک شناورها از سوی آمریکا و حمایت نظامی از عبور غیرمجاز نفتکش‌ها، می‌تواند دامنه‌ی تقابل را گسترش دهد و پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه را در معرض تهدید قرار دهد.
با این حال، جزئیات مستقل و کاملی درباره‌ی هویت شناورها، میزان خسارت‌ها و شرایط دقیق این حوادث منتشر نشده است.
تنگه‌ی هرمز؛ نقطه تلاقی امنیت و اقتصاد
تنگه‌ی هرمز به دلیل نقش راهبردی در انتقال انرژی، یکی از کانون‌های اصلی تنش‌های کنونی است. از زمان شروع جنگ ۴۰ روزه، اختلال در عبور نفتکش‌ها با افزایش خطر دریانوردی در این مسیر سبب شده است که هزینه حمل‌ونقل و بیمه کشتی‌ها به طرز بی‌سابقه‌ای افزایش یابد، و عرضه‌ی جهانی انرژی را با بحران بی‌سابقه روبه‌رو سازد.
از سوی دیگر، محاصره دریایی و محدودیت صادرات نفت ایران، پیامدهای اقتصادی مستقیمی برای ایران داشته است. به این ترتیب، تحولات تنگه هرمز نه‌تنها بر امنیت ایران و کشورهای منطقه، بلکه بر اقتصاد کشورهای واردکننده‌ی انرژی نیز تأثیرگذار بوده است.
تهدیدهای نظامی و افزایش قیمت نفت
در روزهای اخیر، مقام‌های آمریکایی از ادامه ی فشار بر ایران سخن گفته‌اند و احتمال اقدام نظامی مجدد را نیز منتفی ندانسته‌اند. در مقابل، مقام‌های ایرانی بر آمادگی دفاعی و ضرورت رفع فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها پیش از هرگونه توافق تأکید کرده‌اند.
همزمان، بازار جهانی نفت به افزایش نگرانی‌ها درباره‌ی گسترش درگیری‌های منطقه‌ای واکنش نشان داده است. طبق آمار منتشر شده، معاملات آتی نفت برنت در پایان روز جمعه اول آبان‌ماه، با رشد ۳.۱ درصدی به ۱۱۶ دلار و ۷۲ سنت در هر بشکه رسید و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت نیز با افزایش ۳.۸ درصدی، در سطح ۱۰۳ دلار و ۲۷ سنت معامله شد.
افزایش قیمت نفت را نمی‌توان صرفاً به تنش میان ایران و آمریکا نسبت داد؛ نگرانی از گسترش بحران منطقه‌ای و تهدید زیرساخت‌های انرژی نیز در این روند مؤثر بوده است. بازار نفت علاوه بر میزان عرضه موجود، احتمال اختلال در عرضه آینده را نیز در محاسبات خود لحاظ می‌کند.
دیپلماسی در سایه‌ی اختلاف‌ها
با وجود افزایش تنش‌ها، مسیرهای دیپلماتیک همچنان باز است؛ هرچند اختلاف‌ها بر سر محاصره دریایی، صادرات نفت، تحریم‌ها و ترتیبات امنیتی منطقه ادامه دارد.
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، بر ضرورت رفع فشارهای اقتصادی و تهدیدها پیش از مذاکرات تأکید کرده و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، نیز از تداوم اختلاف‌ها درباره تنگه هرمز و تبادل پیام‌ها از طریق میانجی‌ها خبر داده است. در سوی مقابل، مقام‌های آمریکایی دستیابی به توافق را دشوار توصیف کرده‌اند.
در مجموع، تحولات اخیر نشان می‌دهد که امنیت ایران با وضعیت خلیج فارس و ثبات بازار جهانی انرژی پیوندی نزدیک دارد. در چنین شرایطی، آمادگی دفاعی، حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و کاهش آسیب‌پذیری اقتصادی، در کنار تداوم مسیرهای دیپلماتیک، از عوامل مؤثر بر مدیریت پیامدهای احتمالی بحران به شمار می‌روند.
“هاتف نوین”، رسانه‌ای مستقل است که از هیچ نهاد و سازمان دولتی و یا غیردولتی، کمکی دریافت نمی‌کند.