هاتف نوین- درگذشت محمد میرشکرایی، پژوهشگر برجسته مردمشناسی و مطالعات هنر، در ۸۴ سالگی، یادآور نقش پژوهشگرانی است که عمر خود را صرف شناخت، ثبت و معرفی میراث فرهنگی ایران کردهاند؛ میراثی که نهتنها بخشی از گذشته این سرزمین، بلکه سرمایهای زنده برای هویت و حافظه جمعی ایرانیان است.
میرشکرایی از چهرههای برجسته مردمشناسی معاصر ایران بود که فعالیتهای پژوهشیاش با شناخت فرهنگ و تمدن ایران پیوند داشت. او را باید از جمله پژوهشگرانی دانست که در معرفی میراث فرهنگی کشور و شناساندن ظرفیتهای آن به مخاطبان جهانی نقش ایفا کردند.
یکی از مهمترین عرصههای فعالیت میرشکرایی، پژوهش و تلاش برای معرفی نوروز بود؛ آیینی که قرنهاست در گسترهای وسیع از جهان برگزار میشود و با مفاهیمی چون نو شدن، امید، رویش و پیوند انسان با طبیعت گره خورده است. ثبت جهانی این میراث، فرصتی برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی ایران و تقویت شناخت متقابل میان ملتها فراهم کرده است.
میرشکرایی پس از ثبت جهانی نوروز، «نشان نوروز» را دریافت کرد و چند سال بعد نیز بهعنوان یکی از چهرههای ماندگار میراث فرهنگی کشور شناخته شد؛ افتخاراتی که بیانگر جایگاه او در عرصه پاسداشت و معرفی میراث فرهنگی ایران است.
وقتی از کارنامه محمد میرشکرایی صحبت میشود، نمیتوان تنها از فهرست کتابها و سمتهای مدیریتی او گفت. بخش مهمتری از این کارنامه در چیزهایی است که معمولاً در زندگی روزمره دیده میشوند و کمتر به چشم میآیند: قصهای که مادربزرگ برای نوه تعریف میکند، آیینی که مردم یک روستا برای باران برگزار میکنند، شیوهای که یک جامعه با آب زندگی میکند و جشنی که با آمدن بهار، مرزهای جغرافیایی را پشت سر میگذارد.
محمد میرشکرایی چهارم مهرماه ۱۴۰۵ در زادگاه پدریاش چشم از جهان فروبست، اما میراث پژوهشی و فرهنگی او به زندگی فردیاش محدود نمیماند. هر بار که نوروز در گوشهای از جهان برگزار میشود و فرهنگ ایرانی فرصتی برای شناختهشدن مییابد، اهمیت تلاش کسانی که برای معرفی این میراث کوشیدهاند، دوباره آشکار میشود.
“هاتف نوین”، رسانهای مستقل است که از هیچ نهاد و سازمان دولتی و یا غیردولتی، کمکی دریافت نمیکند.