هاتف نوین- با تشدید تغییرات اقلیمی، افزایش بی‌سابقه دمای کره زمین و وقوع بارش‌های ناگهانی، شدید و سیل‌آسا در سراسر جهان، مدل‌های سنتی شهرسازی دیگر پاسخگوی بحران‌های مدرن نیستند. سال‌هاست که رویکرد غالب مهندسی شهری بر پایه «تسخیر طبیعت» و دفع سریع آب باران از طریق کانال‌های بتنی، لوله‌های زیرزمینی و آسفالت‌های نفوذناپذیر استوار بوده است. اما تصاویر تلخ سیلاب‌های ویرانگر در کلان‌شهرهای جهان نشان داد که این سیستم‌های صلب، در برابر حجم عظیم نزولات جوی ناکارآمدند و خود به تشدید بحران کمک می‌کنند. در پاسخ به این چالش، معماران و شهرسازان پیشرو به سمت ایده‌ای جذاب و الهام‌گرفته از طبیعت به نام «شهرهای اسفنجی» (Sponge Cities) حرکت کرده‌اند.
ایده‌ی شهر اسفنجی که نخستین‌بار به شکل سیستماتیک در چین و برخی کشورهای اروپایی نظیر هلند و دانمارک پیاده‌سازی شد، فلسفه‌ای ساده اما عمیق دارد: به جای فراری دادن آب از شهر، باید شهر را وادار کرد که همچون یک اسفنج بزرگ، آب باران را «جذب، تصفیه و ذخیره» کند. در این الگو، شهرها به‌گونه‌ای بازطراحی می‌شوند که آب در همان نقطه‌ای که فرود می‌آید، توسط خاک، فضای سبز و سازه‌های نفوذپذیر جذب سفره‌های زیرزمینی شود.
ابزارهای اجرای این رویکرد متنوع و جذاب است. از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به «پیاده‌روها و خیابان‌های نفوذپذیر» اشاره کرد که برخلاف آسفالت سنتی، اجازه می‌دهند آب به راحتی به لایه‌های زیرین راه یابد. همچنین «بام‌های سبز» (تغییر پشت‌بام‌ها به باغچه‌ها و پوشش‌های گیاهی)، ایجاد «باغ‌های بارانی» در کنار معابر، ساخت تالاب‌های مصنوعی و پارک‌های شهری فرورفته که می‌توانند در مواقع بارش به عنوان مخازن موقت ذخیره آب عمل کنند، از دیگر اجزای این شبکه هستند. در کلان‌شهری مانند ووهان یا شانگهای در چین، پارک‌های اسفنجی بزرگ طراحی شده‌اند که هنگام سیلاب پر از آب می‌شوند و در روزهای خشک، به عنوان فضاهای تفریحی شهروندان مورد استفاده قرار می‌گیرند.
پیاده‌سازی این رویکرد در بسیاری از شهرهای ایران به‌ویژه در استان‌های شمالی کشور که با چالش بحران آب‌گرفتگی معابر، طغیان رودخانه‌های محلی و در عین حال نیاز به مدیریت منابع آب مواجه هستند، می‌تواند یک الگوی نجات‌بخش باشد. تبدیل فضاهای بی‌دفاع شهری به جاذب‌های طبیعی آب، علاوه بر حل معضل سیلاب، به ارتقای کیفیت هوا، توسعه فضای سبز و بازآفرینی سیمای زیست‌محیطی شهرها کمک شایانی خواهد کرد.
“هاتف نوین”، رسانه‌ای مستقل است که از هیچ نهاد و سازمان دولتی و یا غیردولتی، کمکی دریافت نمی‌کند.