هاتف‌نوین- در سیاست ایالات متحده، مرز میان «وفاداری مطلق به رهبر حزب» و «حفظ اصول شخصی» همواره مرزی باریک و شکننده بوده است. با این حال، اظهارات تازة «جی‌دی ونس»، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، در مصاحبه با پادکست «شان اسپایسر» -که روز جمعه ۱۶ اکتبر انجام شد- نشان داد که حتی در دل دولت مستقر نیز گاه ترک‌های معناداری بر دیوار یکپارچگی سیاست خارجی پدیدار می‌شود؛ ترکی که این بار روی کلیدواژة حساس «جنگ ایران» افتاده است.
شکافی که دیگر پنهان نیست
ونس در این گفت وگوی رسانه‌ای، ضمن اشارة تلویحی به اختلاف‌نظر بنیادین خود با دونالد ترامپ بر سر پروندة جنگ با ایران، تلاشی آگاهانه برای مهار پیامدهای این افشاگری انجام داد. او با اشاره به چهره‌هایی نظیر «تاکر کارلسون» (از چهره‌های جدی منتقد جنگ در جناح راست) یادآور شد که اگرچه اختلاف‌نظرها دربارة جنگ وجود دارد، اما نباید به بهانة یک موضوع، کل دستاوردهای دولت را زیر سوال برد؛ عبارتی که در ادبیات سیاسی آمریکا معمولاً با مثل معروف «نباید کودک را با آب حمام دور ریخت» توجیه می‌شود. اما چرا این اعتراف در این مقطع زمانی تا این حد اهمیت دارد؟
۱. سایة سنگین جنگ ایران بر معادلات انتخاباتی آمریکا
در حالی که فضای سیاسی ایالات متحده شدیداً تحت تأثیر فضای انتخاباتی (و چالش‌های مربوط به رقابت‌های سرنوشت‌ساز پیش‌رو) قرار دارد، هزینه‌های اقتصادی، امنیتی و استراتژیک درگیری با ایران به پاشنة آشیل دولتمردان واشنگتن تبدیل شده است. افکار عمومی آمریکا خسته از جنگ‌های بی‌پایان است و تورم، قیمت انرژی و مسائل اقتصادی ناشی از تنش‌های خاورمیانه، مستقیم بر صندوق‌های رأی سایه انداخته است. اذعان ونس به اختلاف‌نظر درون‌کاخ سفیدی، عملاً بازتاب‌دهندة نگرانی عمیق جریان ملی‌گرای محافظه‌کار (America First) از درغلتیدن آمریکا در یک مهلکة پرهزینه دیگر است.
۲. تقابل ایدئولوژیک در درون اردوگاه ترامپ
ترامپ همواره به داشتن تیمی هماهنگ و قاطع معروف بوده است، اما موضع‌گیری ونس پرده از یک واقعیت مهم برمی‌دارد: درون جریان مگای جمهوری‌خواه (MAGA)، دو نگاه دربارة خاورمیانه وجود دارد. از یک سو، عقاب‌های سنتی و حامیان سرسخت سیاست‌های بازدارندگی سخت‌گیرانه قرار دارند و از سوی دیگر، جریان واقع‌گرا و معقولی که ونس و کارلسون نمایندگان آن هستند، معتقدند تمرکز آمریکا باید بر مسائل داخلی و مرزها باشد و درگیر شدن در جنگ‌های خارجی منافع ملی ایالات متحده را به مخاطره می‌اندازد.
۳. تلاش برای مدیریت بحران افکار عمومی
این‌که ونس بلافاصله پس از اعتراف به اختلاف‌نظر، بر لزوم حمایت از دیگر دستاوردهای ترامپ (مانند امنیت مرزها و سیاست‌های اقتصادی) تأکید می‌کند، نشان‌دهندة یک تکنیک کلاسیک مدیریت بحران سیاسی است. او می‌خواهد هم صدای منتقدان ضدجنگ درون پایگاه رأی را خاموش نکند، و هم متهم به تضعیف رئیس‌جمهور در آستانة کارزارهای انتخاباتی نشود. بنابراین می‌توان گفت سخنان جی‌دی ونس فراتر از یک اظهارنظر تلویحی، نشانه‌ای از چالش‌های عمیق‌تر تئوریک در دستگاه سیاست خارجی آیندة آمریکاست. جنگ ایران نه تنها به عنوان یک چالش ژئوپلیتیک، بلکه به عنوان یک آزمون درون‌گروهی برای جمهوری‌خواهان عمل می‌کند؛ آزمونی که نشان می‌دهد بهای تداوم سیاست‌های تهاجمی تا چه اندازه می‌تواند اتحاد سیاسی حزب حاکم را تهدید کند. موج‌های برخاسته از این اختلاف‌نظر درون‌کاخ سفیدی، بدون تردید بر آیندة معادلات جنگ و صلح در خاورمیانه و سرنوشت سیاسی واشنگتن اثرگذار خواهد بود.
“هاتف نوین”، رسانه‌ای مستقل است که از هیچ نهاد و سازمان دولتی و یا غیردولتی، کمکی دریافت نمی‌کند.