هاتف- تا پیش از تسلط بشر بر طبیعت، شاید پرسش از راز و رمزهای طبیعت در زندگی روزمره انسانها امری رایج بود. علل ایجاد تغییرات جوی، وقوع سیل و زلزله، بروز بیماریها، چگونگی به وجود آمدن عناصر طبیعت و… جملگی کند و کاو انسانها را بر می انگیخت.
با وقوع انقلاب صنعتی، تسلط انسان بر طبیعت و گشوده شدن راز و رمزهای آن یکی پس از دیگری، طبیت به یک عادت برای انسانها تبدیل شده است. وقتی در آیین های زندگی مردم در گذشته به ویژه ایرانیان باستان جستجو می کنیم، در می یابیم که مناسبت بسیاری از جشن ها و آیین های سنتی و حتی گردهمایی های مذهبی شان به نوعی با طبیعت پیوند خورده است. در فرهنگ ایران باستان چنین نمونه هایی به فراوانی یافت می شوند: جشن های نوروز، تیرگان، مهرگان، یلدا، سده و دهها جشن دیگر که در طول سال در سرزمین ایران باستان برگزار می شد، همگی به نوعی با تغییرات فصل و دگرگونی های طبیعت در ارتباط بوده است.
اما امروز که تقویم را ورق می زنیم، نامگذاری روزهای سال بیانگر مفاهیم دیگری هستند. اغلب این نامگذاریها متاثر از حوادث اجتماعی و تاریخی و تاثیر گذاری نقش و هویت گروههای مختلف اجتماعی است. روزکارگر، کارمند، معلم، جوان، کودک، پزشک، پلیس، فرهنگ عمومی، انقلاب مشروطه، و دهها مناسبت دیگر جملگی بیانگر وقوع تغییرات بنیادین در سبک زندگی انسانها در جوامع مختلف است.
گسترش فرهنگ شهرنشینی، اقتصاد صنعتی و خدماتی، تقسیم کار اجتماعی، پیچیده شدن مناسبتها و روابط اجتماعی افراد و گروهها با یکدیگر، تکثر نیروهای اجتماعی، پیچیده شده روابط قدرت و حاکمیت در اثر به رسمیت شناخته شدن راهکارهای دمکراتیک و… اجتماعات زندگی انسانها را به قدری دچار ابهام ساخته است که آنچه در طبیعت و یا آسمانها می گذرد دیگر فکر اجتماعات بشری را به خود مشغول نمی کند. البته متخصصان علوم گوناگون همچنان به تحقیق در باره‌ی راز و رمزهای طبیعت می پردازند، اما اجتماعات روزمره‌ی زندگی انسانها آکنده از تلاشهای فراوان برای راه بردن به مقصدهایی است که اغلب منافع شخصی در آن نهفته است.
در دنیای امروز به ویژه در کشورهای در حال توسعه که دگرگونی‌ها و تحولات عمیق‌تری را تجربه می‌کنند، پرسش‌هایی از زبان مردم در هر روز شنیده می‌شود که پاسخ هریک از آنها به تخصص های جامعه شناختی نیاز دارد.
مردم هر روز در مواجهه با اخبار و حوادث اجتماعی از علل نابه‌سامانی ها، ناعدالتی ها، جنگ قدرت، راهکارهای اجرای قانون، چگونگی اصلاح ساختارهای اجتماعی و… پرسش به میان می‌آورند.
جامعه شناسی علمی است که همزمان با وقوع انقلابهای اجتماعی و صنعتی در اروپا پدیدار شد و امروز در تمام نظام‌های دانشگاهی دنیا، به رشته‌ای شناخته شده و تاثیزگذار برای درک و شناخت مسایل و پدیده‌های اجتماعی تبدیل شده است.
جامعه‌شناسی پیش از هر علم دیگر با پدیده های روزمره‌ی زندگی اجتماعی سر و کار دارد و درک چگونگی پیدایش و ابعاد تاثیرگذار این پدیده ها نه تنها برای جامعه شناسان که برای مردم نیز از اهمیت فراوان برخوردار است.
کمک به درک مسائل اجتماعی و در برخی موارد ارائه‌ی راهکارهایی برای بیرون رفتن از بحران‌ها، شاید در کاهش سرخوردگی‌های عمومی جامعه موثر باشد. «هاتف» با درک چنین ضرورت‌هایی انتشار ویژه نامه‌های جامعه‌شناسی را در دستور کار خود قرارداده است و این ویژه نامه اختصاص به مرور اندیشه ها و فعالیت‌های علمی پروفسور«نیل اسملسر» جامعه شناس برجسته‌ی آمریکایی دارد.
او علاوه بر اینکه یک جامعه شناس دقیق و روشن‌بین است در کار مدیریت مراکز علمی و تحقیقاتی نیز از موفقیت فراوان برخوردار بوده است.
اختصاص این شماره از ویژه نامه ی «هاتف» برای آشنایی هر چه بیشتر خوانندگان به ویژه دانشجویان و محققان با افکار و اندیشه های او است که بی تردید می تواند چراغ راهی برای پژوهشگران باشد.
در این ویژه نامه علاوه بر چاپ گفت وگوهایی با پروفسور اسملسر، گری، تی، مارکس، مقاله ها و یادداشت هایی نیز در‌باره‌‌ی اندیشه ها و آثار این جامعه شناس درج گردیده است.
آبان‌ماه ۱۳۹۰
“هاتف نوین”، رسانه‌ای مستقل است که از هیچ نهاد و سازمان دولتی و یا غیردولتی، کمکی دریافت نمی‌کند.